QVESTIO SEPTIMA

Septimo queritur utrum angelus et anima differant specie. Et uidetur quod

non. Quorum enim est eadem operatio propria et naturalis, illa sunt eadem

secundum speciem, quia per operationem natura rei cognoscitur. Set anime et

angeli est eadem operatio propria et naturalis, scilicet intelligere. Ergo

anima et angelus sunt eiusdem speciei.

2. Set dicebat quod intelligere anime est cum discursu, intelligere uero

angeli sine discursu: et sic non est eadem operatio secundum speciem anime

et angeli. - Set contra. Diuersarum operationum secundum speciem non est

eadem potentia principium. Set nos per eamdem potentiam, scilicet per

intellectum possibilem, intelligimus quidam sine discursu, scilicet prima

principia, quedam uero cum discursu, scilicet conclusiones. Ergo

intelligere cum discursu et sine discursu non diuersificant speciem.

3. Preterea. Intelligere cum discursu et sine discursu uidentur differre

sicut esse in motu et esse in quiete, nam discursus est quidam motus

intellectus de uno in aliud. Set esse in motu et quiete non diuersificant

speciem, nam motus reducitur ad illud genus in quo est terminus motus, ut

dicit Commentator in III Physicorum; unde Philosophus ibidem dicit quod tot

sunt species motus, quot sunt species entis, scilicet terminantis motum.

Ergo nec intelligere cum discursu et sine discursu differunt secundum 30

speciem.

4. Preterea. Sicut angeli intelligunt res in Verbo, ita et anime beatorum.

Set cognitio que est in Verbo est sine discursu; unde Augustinus dicit, in

XIV De Trinitate, quod in patria non 35 erunt cogitationes uolubiles. Non

ergo differt anima ab angelo per intelligere cum discursu et sine discursu.

5. Preterea. Non omnes angeli conueniunt in specie, ut a multis ponitur; et

tamen omnes ??

mutationis sunt species tot quot et entis".

Parall.: Super Sent. Il d.3 q.l a.óód.l7q.z a.z ad 5; Cont. Gent.

II c.g4-g,; Depotentiaq.3 a.load lo; I Parsq.7, a.7 (cf.

etiamq.ó, a.z).

4-5 per operationem natura rei cognoscitur: methodus proposita est

ab Aristotele, De anima I 403alo-l, (transl. Iacobi

p.34; transl.

Guillelmi p.8). Idem principium, arguens in contrarium, reperitur

in (Cont. Gent. II c g4 "Praeterea..." (ed. Leon. t.XIII

p.s66b U.9-19), et

I Pars q7s a.7 s.c.	9 Set dicebat: cf. infra u.336-337; argumenta z-8

videntur originem habere in .5~per Sent. Il d.3

q.l a.6 arg.z

(ed. Mandonnet p.l01); cf. etiam I Pars q.s8 a.3.	Io intelligere...

sine discursu: cf. De ~eritate q.8 a.l, (ed.

Leon. t.XXII-z

p 267_Z70)	16-17 sine discursu...prima principia: cf. Arist. ~nal.

Post. II loob3-, (transl. Iacobi, AL IV.I-4

p.lo6 U.14-16).

ZZ-Z3 discursus...in aliud: cf. De neritate q.8 a. I 5 resp. (ed.

Leon. t.XXII-z p.z68 u.87-8g): "discurrere proprie est ex uno

in cognitionem

altetius devenire"; I Pars q.s8 a.3 ad l: "discursus quendam motum

nominat. Omnis autem motus est de uno priori in

aliud poste-

r~us". z3-24 motu et quiete: cf. Arist. P/'ys. III 20,a4-6 (transl. Vetus,

AL VII.I.z p.llg U.3-5).	z6 Auerroes

In P[ys. III 4

(ed. Venetiis 156Z t.lV f.87C-D).	Z7 Aristoteles Phys. III zola8-g

(transl. Vetus, AL VII.I.z p.g8 U.11-12):

"Quate motus et

33-34 cognitio que est in Verbo: Cognitio "in Verbo" refertur ad doctrinam

de "cognitione matutina" et de "cognitione uespertina" in angelis: cf.

Augustinus De Gen. ad litt. IV Z2-23 (CSF,L Z8-l p.lZI U.ll - p.lZ3 U.18;

PL 34, 311-31Z). Angelus habet cognitionem "in Verbo" ab initio suae

creationis: cf. ibidem II 8 (CSEL Z8-l p.43 u.g - p.44 u.4; PL 34,

z64-z70). Secundum Thomam, in angelis est cognitio duplex: una naturalis

(analogice: "cognitio uespertina"), altera supernaturalis, secundum quam

vident Verbum et res "in Verbo" (cf. I Pars q ,7 a s; q s 8 a~s-7). 3 5

Augustinus De Trin. XV, xvi z6 (CCSL so-A P Sol u~zó-z8; PL 4z, 1079) 4o

multis: Ratio distinctionis angelorum ab antiquo disputabatur. Augustinus

sub dubio relinquit (cf Contra Priscil. C.11 [14]; CCSL 49 p.l77 u.36, -

p.l78 U.371; PL 4Z, 678) et Enchiridion XV 58 (CCSL 46 p.80 u.48 - p.81

u.óz; cf. PL 4o, Z,g-Z60): "ego me ista ignorare confiteor". Similem

dubitationem manifestat loh. Damascenus De fide orth. I1 3 [C.17] (ed.

Buytaert p.7z u.só-s8): "Sive aequales secundam substantiam, sive

differentes ab invicem, nescimus. Solus autem qui fecit eos Deus novit, qui

et omnia scit". Positio extrema erat Origenis, secundum quem omnes

creaturas intelloctuales (angeli et animae) erant eiusdem speciei (cf.

infra adn.l,7