Distinction 14

<Vtrum Spiritus Sancti sit aliqua missio temporalis>

Preterea diligenter, etc. Hic queruntur quatuor. Primo, utrum Spiritus Sancti sit aliqua missio temporalis. Secundo, utrum processio Spiritus Sancti possit dici datio siue donatio. Tertio, utrum detur Spiritus Sanctus uel dona eius tantum. Quarto, utrum sancti uiri possint dare Spiritum Sanctum.

Ad primum sic proceditur.

<1.> Videtur quod Spiritus Sancti non sit processio temporalis. Persona enim diuina ex processione procedit ad esse. Set Spiritus Sanctus non procedit ad esse processione temporali. Ergo Spiritus Sancti non est aliqua processio temporalis.

<2.> Preterea. Cuicumque aduenit aliquid temporale est mutabile. Set Spiritus Sanctus est inmutabilis. Ergo non aduenit ei aliquid temporale. Non igitur aliqua processio eius temporalis.

<3.> Preterea. Vnius secundum unam naturam una est processio. Set Spiritus Sancti est una natura tantum. Non igitur eius alia processio quam eterna.

<4.> Preterea. Spiritus Sanctus non procedit nisi a Patre et Filio. Set Filius non procedit a Patre nisi una generatione. Ergo nec Spiritus Sanctus procedit ab eis nisi una processione scilicet eterna.

Contra.1

Responsio. Dicendum quod duplex est processio Spiritus Sancti: una eterna et altera temporalis, cuius ratio est quia processio diuine persone est ad esse. Esse autem potest dupliciter considerari: et secundum quod est in se, id est in ipsa persona diuina, et quantum ad hoc procedit Spiritus Sanctus processione eterna, quia secundum hoc procedit ad esse eternum; item secundum quod est in alio, in hoc uel in illo, et sic esse temporale, unde ad hoc procedit processione temporali.

Ad primum ergo dicendum quod Spiritus Sanctus non solum procedit a Patre et Filio quantum ad esse quo est in se, set etiam quantum ad esse quo est in hoc uel in illo, et secundum hoc dicitur procedere a Patre et Filio ex tempore, ut dictum est.

Ad secundum dicendum quod licet Spiritus Sanctus sit inmutabilis tamen procedit ex tempore. Nec per hoc est mutabilis quia hec temporalitas non ex parte Spiritus Sancti inhabitantis set ex parte huius uel illius inhabitati. Et ideo mutatio non fit in Spiritu Sancto set in eo quem de nouo inhabitat Spiritus Sanctus.

Ad tertium dicendum quod Spiritus Sanctus non dicitur procedere nisi una tantum processione, scilicet eterna, prout in se est una natura diuina eterna, set ex tempore dicitur procedere secundum quod est in homine, ut dictum est.

Ad quartum <dicendum> quod in processione Spiritus Sancti et Filii generatione est quodammodo2 simile et quodammodo dissimile. Simile quidem quia uterque procedit et ab eterno et in tempore; set dissimile quia differentia est inter nasci et procedere, quia nasci est accipere naturam in se quocumque modo per natiuitatem3; procedere uero non inportat acceptionem esse in se semper, sicut in processione eterna, set esse in hoc uel in illo. Si autem queratur utrum huiusmodi processiones sint due uel una, dicendum est quod non sunt sinpliciter due, set una includit alteram.

<Vtrum processio Spiritus Sancti possit dici datio siue donatio>

Ad secundum sic proceditur.

<1.> Videtur quod processio Spiritus Sancti temporalis non possit dici donatio. Donum enim transit in potestatem eius cui datur. Cum igitur Spiritus Sanctus non transeat in potestatem hominis per huiusmodi processionem, uidetur quod huiusmodi processio non possit dici donatio.

<2.> Preterea4. Instrumentum donatur agenti per instrumentum. Set anima nostra comparatur ad Spiritum Sanctum ut instrumentum: Ro.: qui Spiritu Dei aguntur, etc. Ergo processio Spiritus Sancti qua inhabitat mentes nostras non potest dici donatio.

<3.> Preterea. Sicut per Spiritum Sanctum fit nouus effectus gratie in nobis, ita et in aliis creaturis. Set in illis non dicitur donari Spiritus Sanctus; ergo nec nobis.

<4.> Preterea. Dare uidetur habere auctoritatem supra datum. Set Pater et Filius non habent auctoritatem supra Spiritum Sanctum, ergo non dant Spiritum Sanctum.

In contrarium sunt auctoritates sanctorum in littera.

Responsio. Dicendum quod illud proprie datur alicui quod ab eo possidetur. Illud autem proprie dicimur possidere quod ad nutum habemus. Habemus uero aliquid ad nutum dupliciter, quia uel ad utendum uel ad fruendum. Cum ergo Spiritum Sanctum ita accipiamus in sanctificationem, quod habeamus eum ad nutum, in quantum scilicet donis Spiritus Sancti utimur et fruimur ipso Spiritu Sancto, ideo processio qua ad nos inhabitandum et sanctificandum procedit donatio5 dicitur6.

Ad secundum dicendum quod est ut instrumentum in libertatem, quia semper est libertas mentis ubi Spiritus Domini est.

Ad tertium dicendum quod alie creature non habent libertatem uoluntatis qua ad nutum utantur donis Spiritus Sancti et fruantur ipso. Ideo licet Spiritus Sanctus sit in eis per aliquos nouos effectus, non tamen est per modum donationis.

<Vtrum detur Spiritus Sanctus uel dona eius tantum>

Ad tertium sic proceditur.

<1.> Videtur quod dentur dona Spiritus Sancti solum et non ipse Spiritus Sanctus. Donatio enim Spiritus Sancti sit in processione temporali. Set temporalis processio refertur solum ad dona Spiritus Sancti, ergo solum donantur.

<2.> Preterea. Spiritus Sanctus donatur propter liberum usum. Set usus est donorum, ipsius uero Spiritus Sancti est fruitio. Ergo dona tantum donantur.

<3.> Preterea. Persona Spiritus Sancti est infinita et non mensurata. Set illud quod donatur hominibus de Spiritu Sancto datur7 ad mensuram, quia solus Christus accepit Spiritum Sanctum non ad mensuram. Videtur quod non ipse detur nobis set dona eius.

<4.> Preterea. Multa sunt dona Spiritus Sancti. Si igitur ex hoc quod alicui dantur dona, detur Spiritus Sanctus, uidetur quod quicumque habet aliquod donum Spiritus Sancti habeat ipsum Spiritum Sanctum. Set hoc non est uerum. Ergo non datur ipse Spiritus Sanctus set dona eius tantum.

Responsio. Dicendum quod ipsa persona Spiritus Sancti que procedit temporaliter datur. Et hoc patet ratione temporalis processionis. Nam Spiritus Sanctus dicitur procedere in tempore secundum quod habet esse in hoc uel in illo homine, in quo quidem est ipse Spiritus Sanctus per seipsum et non solum ut donum. Cum enim ubicumque est effectus Dei, qui est ubique presens, sic ipse Deus; multo magis Spiritus Sanctus erit per seipsum in homine in quem nouos effectus spiritualiter inhabitando ipsum efficit.

Item patet ex parte donationis. Nam quia hoc dicitur nobis donatum esse quod ad nutum possidemus, unde cum Spiritus Sanctus donetur nobis, ut dictum est, non solum dantur nobis dona sua ut utamur eis, set ipse Spiritus Sanctus ut fruamur eo.

Ad primum ergo dicendum quod, sicut iam patet, in processione temporali datur cum ipsis donis personaliter Spiritus Sanctus prout ipsa persona Spiritus Sancti procedit processione temporali, ut dictum est.

Ad secundum dicendum8

Ad tertium dicendum quod ista mensuratio non est ex parte persone Spiritus Sancti set ex parte donorum. Nichilominus tamen in ipsis donis mensuratis datur persona Spiritus Sancti infinita.

Ad quartum dicendum quod Spiritus Sanctus non datur in quolibet dono, set solum in dono gratie gratum facientis, et hec est caritas.

<Vtrum sancti uiri possint dare Spiritum Sanctum>

Ad quartum sic proceditur.

<1.> Videtur quod sancti uiri possint dare Spiritum Sanctum. Omnis enim remissio peccati est per Spiritum Sanctum. Set sancti uiri remittunt peccata. Ergo sancti uiri dant Spiritum Sanctum.

<2.> Preterea. Spiritus Sanctus datur ad confirmandum fidem, He. ii, que9 cum innitium accepisset.10 Set sancti uiri confirmant fidem in cordibus multorum, utpote per miracula que faciunt. Ergo dant Spiritum Sanctum.

<3.> Preterea. Minister est sicut instrumentum. Set sancti uiri se habent ad conllationem sanctorum in quibus datur Spiritus Sanctus ut ministri. Cum ergo operatio attribuatur etiam instrumento, uidetur quod Spiritus Sancti datio possit attribui sanctis uiris.

In contrarium sunt rationes que ponuntur in littera.

Responsio. Dicendum <quod> in datione Spiritus Sancti possumus duo considerare, quia uel donum in quo datur Spiritus Sanctus, uel ipsam personam Spiritus Sancti que datur. Si autem consideremus ipsam personam, sic dico quod nullam operationem habent11 ibi minister et sancti uiri, set solum quantum ad effectum habent minister et sancti uiri instrumentalem operationem tantum, in quantum scilicet dant sancta conferentia gratiam.

Ad primum ergo dicendum quod uerum est quod omnis remissio peccati est a Spiritu Sancto. Et ideo oportet qui remittit peccatum habeat Spiritum Sanctum, unde sancti uiri non habent ex se quod peccata remittant set ex potestate Spiritus Sancti.

Ad secundum dicendum quod sicut in operatione miraculi sancti uiri non possunt ex se set ex inuocatione nominis Christi et uirtute ipsius, ita etiam oportet quod in datione Spiritus sit uirtus et inuocatio nominis Christi qui dat gratiam.

Ad tertium dicendum quod instrumento attribuitur operatio non respectu artificis set respectu artificiati. Vnde et sancti uiri non habent instrumentalem operationem respectu persone Spiritus Sancti, set solum respectu effectus, ut dictum est.